مقاله ها و گزارش ها: میزگرد نقد و بررسی دانشنامه جهان اسلام
26 بازدید
نحوه تهیه : گروهی
محل انتشار : کتابهای اسلامی ) تابستان 1382 - شماره 13 )(30 صفحه - از 7 تا 36)
تعداد شرکت کننده : 0

اشاره

این میز گرد در خانه پژوهش قم میان جمع کثیری از پژوهشگران و علاقمندان برگزار شد.از آنجا که بررسی ابعاد مختلف انشنامه نیاز به بحث بیشتری داشت، میز گرد دیگری نیز در همان محل برگزار شده است که گزارش آن را به شماره آینده موکول می‏کنیم.

شرکت‏کنندگان در این نشست عبارتند از:

آقای دکتر غلامعلی حداد عادل:مدیر عامل دانشنامه جهان اسلام.

حجة الاسلام و المسلمین مهندس حسن طارمی داد:معاون علمی دانشنامه جهان اسلام.

آقای محمود حقیقی:مدیر بخش کتابشناسی و ویرایش استنادی دانشنامه.

آقای رضا رضا زاده لنگرودی:مدیر گروه تاریخ دانشنامه.

حجة الاسلام و المسلمین سیّد رضا هاشمی:سر پرست گروه فقه و اصول دانشنامه.

آقای قنبر علی رودگر:معاون گروه فرهنگ و تمدن اسلامی دانشنامه.

آقای محمّد سمیعی:سرپرست پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.

حجة الاسلام و المسلمین محمّد علی مهدوی راد:دبیر جلسه.

حجة الاسلام و المسلمین رضا مختاری:ناقد.

حجة الاسلام و المسلمین محمّد تقی سبحانی:ناقد.

آقای محمّد اسفندیاری:ناقد.

محمّد سمیعی

:لازم می‏دانم قبل از آغاز جلسه، به میهمانان و استادان گرامی که قدم رنجه فرموده در جلسه حاضر شدند، خیر مقدم عرض کنم؛به خصوص جناب آقای دکتر حدّاد عادل، ریاست محترم بنیاد دانشنامه جهان اسلام و نماینده محترم مردم تهران در مجلس شورای اسلامی.

این میز گرد نخستین نشست نقد و بررسی کتاب در خانه پژوهش قم است؛برای مقدمه بهتر است بدانید چه نیازی احساس شد تا چنین جلساتی راه اندازی شود و هدف از برگزاری این جلسات چیست.

از آنجایی که بنده حدود هجده سال در حوزه علمیه مشغول به تحصیل بوده‏ام و با جوانب مختلف تعلیم، تعلّم و پژوهش در حوزه آشنا هستم، مشاهده کردم روشهایی برای کار در تهران در نهادهای دیگر وجود دارد که جای آن روشها در حوزه مقدس علمیه قم خالی است و اگر زحمات طاقت فرسای حوزویان با آن روشها آمیخته شود، طبعا نتیجه مطلوب‏تری در پی خواهد داشت.

هنگامی که این مهم را با جناب آقای مسجد جامعی، وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی در میان گذاشتیم، ایشان نیز تمایل نشان دادند که با حمایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نهادی در قم تأسیس شود تا بتواند نیازهایی را درباره کتاب و پژوهش-که به وزارت ارشاد هم ارتباطی پیدا می‏کند- برآورده کند.اما این نهاد، نباید نهادی دولتی باشد؛بلکه به دست اندیشمندان و پژوهشگران حوزه اداره شود و وزارت ارشاد، فقط حمایت گر این گروه باشد.

با این مقدمه، مار کار را آغاز کردیم و سال گذشته، نخستین فعالیتی که انجام شد، برگزاری نخستین جشنواره مطبوعات اسلامی بود که در روز عید مبارک غدیر، در مدرسه دار الشفا برگزار شد؛این جشنواره به مناسبت یکصدمین سال انتشار اوّلین نشریه اسلامی به نام«الاسلام»در سال 1281 ش.کار خود را آغاز کرد.

جشنواره دو بخش داشت، که در بخش نخست نشریات یکصد ساله اخیر را در دوره‏های زمانی و در رده‏های تخصصی مورد بررسی قرار داد و بیست نشریه شاخص را معرفی کرد.از آنجا که حجت الاسلام و المسلمین حاج مهدی سراج انصاری(رحمة اللّه)، روزنامه نگار متعهد، فاضل و دلسوزی بود که زحمات بسیاری در این عرصه کشیده بود، نام نخستین جشنواره به نام ایشان مزیّن شده و «جایزه سراج»نام گرفت.

در بخش دوم مقالات رسیده زیر نظر حضرت آیت اللّه سبحانی، حضرت آیت اللّه امینی و جناب حجت الاسلام و المسلمین حسینی بوشهری راحل داوری و گزینش مقالات و نشریات را گذراند و مقالات سال 1381 مورد بررسی قرار گرفت؛از بین 2136 مقاله رسیده به دفتر جشنواره، 34 مقاله برگزیده شد و در رشته‏های مختلف علوم اسلامی مورد تقریر قرارر گرفت.جشنواره دوم هم، ان شاء اللّه در سال جاری ایام ولادت ثامن الحجج، حضرت امام علی بن موسی الرضا(علیه السلام)برگزار خواهد شد.امیدواریم این کار بنیاد محکمی باشد که در آینده نیز ادامه پیدا کند.

علاوه بر آن، جشنواره‏ای به نام«نرم افزارهای علوم اسلامی»تأسیس شد که اولیّن جشنواره ان شاء اللّه برگزار خواهد شد.همراه با این جشنواره، نمایشگاه نرم افزارهای علوم اسلامی در شهر مقدس قم در نظر گرفته شده که از تاریخ سیزدهیم تا هجدهم خرداد ماه برگزار خواهد شد.

همچنین دوره‏هایی آموزشی برای پژوهشگران محترم در نظر گرفته شده تا علاقمندان به مسائل پژوهشی در این دوره‏ها شرکت کنند؛این کلاسها شامل دوره‏های ویرایش-که از استادان بنام ویرایش برای تدریس دعوت خواهد شد.-دوره‏های روش تحقیق، مقاله نویسی و دوره‏های دیگری که به تفضیل اعلام خواهد شد.در کنار همه اینها، نکو داشت پژوهشگران و پیشکسوتان عرصه تحقیق در حوزه علمیه قم را در نظر گرفته‏ایم که اوّلین نشست با نکو داشت حضرت آیت اللّه محمودی در خرداد ماه برگزار می‏گردد.البته همه این موارد مقدمه‏ای است تا این مرکز به یک پایگاه پژوهشی در شهر مقدس قم تبدیل شود و اما امیدواریم این جلسه-که افتتاح جلسات نقد و بررسی کتابهای مرجع است-جلسه پرباری باشد و شروع و آغاز مبارکی باشد برای این مهم!

بنده معتقدم کتاب را با گونه‏ها و روشهای مختلفی می‏توان به نقد کشید و معرفی کرد، ولی ارزش یک کتاب مرجع و به ویژه دانشنامه و یا یک دایرة المعارف-که اندیشمندان و فرهیختگان بسیاری زحمت کشیده‏اند تا یک یا چند جلد از آن به وجود آید و برای زوایای مختلف مدخل یابی، ویراستاری و استنادات، کتاب‏شناسی‏ها و قسمتهای مختلف دیگر آن، جلسات متععد کارشناسی گذاشته شده و حاصل زحمات چند هزار ساعته فرهیختگان یک کشور است-بسیار فراتر از آن است که با یک کتاب عادی مقایسه و بررسی شود؛برای همین در نقد این‏گونه کتابها، همیشه می‏بایست سعی گردد از میز گردی استفاده شود که پدید آورندگان حضور داشته باشند و ناقدان در حضور آنان مطالبی را مطرح کنند.چون ارزش این نوع کتاب‏ها بیش از این است که بشود با یک تورّق عادی آن را به نقد کشید.با این رویکرد، اوّلین جلسه نقد را به یکی از با ارزش‏ترین منابع حوزه علوم اسلامی که دانشنامه جهان اسلام است اختصاص دادیم و امیدواریم که در این جلسه، بیش از هر چیز قدر و منزلت و ارزش این اثر والا شناخته شود.دبیر این جلسه جناب حجت الاسلام و المسلمین آقای مهدوی راد هستند.وقت ویژه‏ای را هم به اندیشمندان دیگر حاضر در جلسه اختصاص می‏دهیم تا اگر نکته‏ای لازم به تذکر بود با هماهنگی دبیر محترم اشاره شود.

حجت الاسلام محمد علی مهدوی راد

:نخستین جلسه نقد و بررسی کتاب‏های مرجع را با یکی از مفصل‏ترین، مهم‏ترین و جدی‏ترین آثاری که در سالهای اخیر با همت و همکاری و همراهی جمع عظیمی از فرهیختگان این کشور به قلم آمده، آغاز می‏کنیم.

در ابتدا از آقای حداد عادل خواهش می‏کنیم که توضیحی درباره چگونگی شکل‏گیری این دانشنامه-که برخلاف قاعده معمول، از حرف«ب»آغاز شده و قاعدتا فلسفه‏ای نیز خواهد داشت-و ... ادامه در لینک

آدرس اینترنتی